Spis treści
Insulina jest jednym z najważniejszych hormonów w Twoim organizmie. Wpływa między innymi na uczucie głodu i apetyt, a także na masę ciała, zawartość tkanki tłuszczowej i budowę mięśni. W ten sposób oddziałuje również na liczne procesy organizmu, które mogą wpływać na Twoją płodność. Jeśli występuje u Ciebie insulinooporność, Twój organizm nie reaguje wystarczająco silnie na hormon insulinę. Może to prowadzić do tzw. zespołu policystycznych jajników (PCOS) i utrudniać spełnienie pragnienia posiadania dziecka, ponieważ w związku z tym rzadziej występują u Ciebie dni płodne.
Nadwaga i zaburzenia metaboliczne, takie jak zespół PCO (zespół policystycznych jajników), są częstą przyczyną niepłodności. Zespół PCO często towarzyszy również zaburzeniom metabolizmu cukrów. Hormon insulina reguluje metabolizm cukrów. Jest wytwarzany w trzustce i pobudza komórki organizmu do pobierania cukru z krwi i wykorzystywania go jako źródła energii. Gdy komórki, jak w przypadku cukrzycy typu 2, wykazują oporność na insulinę, wzrasta poziom cukru we krwi. Podwyższony poziom cukru we krwi atakuje naczynia krwionośne i stanowi czynnik ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.
W przypadku insulinooporności skuteczność hormonu insuliny w organizmie jest ograniczona. Z powodu zaburzeń wiązania insuliny z komórką do komórki tej trafia zbyt mało cukru na potrzeby zasilania energią, w wyniku czego trzustka zwiększa produkcję insuliny. Prowadzi to do podwyższonego poziomu insuliny we krwi. Oprócz zespołu policystycznych jajników (PCO) insulinooporność występuje przede wszystkim u pacjentów z cukrzycą typu 2 oraz w różnych stanach przedcukrzycowych. Wyższa masa ciała może być pierwszą oznaką zaburzeń wykorzystania insuliny. Zwłaszcza tłuszcz w okolicy brzucha powoduje zwiększone wydzielanie substancji hormonalnych, które sprzyjają insulinooporności.
Nie tylko insulinooporność może prowadzić do zespołu policystycznych jajników. W przypadku PCOS wyróżnia się 4 typy.
Zespół policystycznych jajników (PCOS) może mieć różne przyczyny. Znajomość tych przyczyn jest ważna dla ustalenia odpowiedniego leczenia. Jeśli cierpisz na PCOS, zapoznaj się z informacjami na temat 4 różnych typów tej choroby.
Insulinooporność objawia się następującymi symptomami:
Również ciąża może zwiększać ryzyko zaburzeń metabolizmu cukrów. Za czynniki ryzyka cukrzycy ciążowej uważa się nadwagę, zespół policystycznych jajników, wiek matki powyżej 30 lat lub dziedziczną predyspozycję do cukrzycy. Terapia dietetyczna oraz duża aktywność fizyczna mogą poprawić metabolizm cukrów w czasie ciąży, można jednak również rozpocząć terapię insulinową. Po porodzie metabolizm cukrów zazwyczaj wraca do normy.
Prawidłowy metabolizm cukrów sprzyja dojrzewaniu komórek jajowych. W późniejszym okresie zrównoważony metabolizm cukrów jest warunkiem koniecznym, aby zarodek mógł w ogóle zagnieździć się w macicy i rozwijać się bez zakłóceń.
Insulinooporność powoduje, że trzustka wydziela zbyt dużo insuliny (hiperinsulinizm), co poprzez przysadkę mózgową prowadzi do stymulacji hormonu luteinizującego (LH), co z kolei powoduje zwiększoną produkcję męskich hormonów płciowych (androgenów) w jajnikach. Jednocześnie insulinooporność zaburza tam produkcję progesteronu, co powoduje nadmiar androgenów. Prowadzi to do zmian zewnętrznych, takich jak zwiększone owłosienie ciała i twarzy, a ponadto może powodować rzadkie owulacje lub ich całkowity brak. Jeśli więc równowaga hormonalna zostanie zaburzona przez takie zaburzenie, powoduje to zakłócenie całego cyklu menstruacyjnego. Dlatego insulinooporność może mieć wpływ na płodność i stanowić przeszkodę w staraniach o dziecko.
U kobiet z zespołem policystycznych jajników (PCOS), u których występuje dodatkowo insulinooporność, w celu spełnienia pragnienia posiadania dziecka stosuje się zazwyczaj lek przeciwcukrzycowy metforminę. Lek ten poprawia reakcję organizmu na insulinę i reguluje przebieg metabolizmu cukrów. Dzięki temu przywraca się równowagę hormonalną, a owulacja powraca pomimo insulinooporności. Leczenie tym lekiem powoduje również normalizację poziomu hormonów LH i FSH, a u osób z zespołem policystycznych jajników (PCOS) z nadwagą – znaczne zmniejszenie masy ciała. Oba te czynniki dodatkowo pozytywnie wpływają na płodność. Również zmiana diety mająca na celu zmniejszenie masy ciała może pomóc w poprawie płodności.
Jeśli uważasz, że możesz cierpieć na insulinooporność, powinnaś porozmawiać o tym ze swoim ginekologiem. Może on przeprowadzić niezbędne badania i wybrać najlepszą dla Ciebie metodę leczenia, tak aby nic nie stało na przeszkodzie Twojemu pragnieniu posiadania dziecka.
Cykl przy zespole policystycznych jajników to tylko jeden z wielu rodzajów cyklu. Istnieją jeszcze inne cechy charakterystyczne cyklu kobiecego.
Każdy cykl jest tak samo indywidualny jak każda kobieta. Istnieje 9 różnych typów cyklu, charakteryzujących się różnymi objawami i przyczynami. Im dokładniej znasz swój typ cyklu, tym bardziej świadomie możesz dostosować się do jego rytmu.
Briden L. 4 rodzaje PCOS. https://www.larabriden.com/4-types-of-pcos-a-flowchart/ Dostęp: 10.11.2020
González F. 2012. Stan zapalny w zespole policystycznych jajników: podłoże insulinooporności i dysfunkcji jajników. Science Direct. https://doi.org/10.1016/j.steroids.2011.12.003
Insulite Health PCOS. Fenotypy PCOS. Który typ jest Twój? https://pcos.com/did-you-know/ Dostęp: 10.11.2020
Stiefelhagen P. W przypadku PCOS często występuje insulinooporność. Info Diabetol 13, 49 (2019). https://doi.org/10.1007/s15034-019-1482-x
